Oxy hòa tan (chỉ số DO) là một trong những chỉ số quan trọng trong đánh giá chất lượng nước, đặc biệt trong các hệ thống xử lý nước cấp và nước thải. Hàm lượng oxy hòa tan trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của vi sinh vật và hiệu quả các quá trình xử lý sinh học. Bài viết dưới đây của ATS Water Technology sẽ giúp Quý khách hàng hiểu rõ oxy hòa tan là gì, ý nghĩa và cách đo DO trong nước.

1. Oxy hòa tan trong nước (chỉ số DO) là gì?

Oxy hòa tan (DO – Dissolved Oxygen) là lượng oxy (O₂) tồn tại ở dạng hòa tan trong nước, có vai trò thiết yếu trong các quá trình sinh học, hóa học và xử lý nước.

Trong thực tế, DO được sử dụng để đánh giá khả năng cung cấp oxy cho vi sinh vật hiếu khí, đồng thời phản ánh mức độ sạch hoặc ô nhiễm của nguồn nước. Nước có DO thấp thường liên quan đến hàm lượng chất hữu cơ cao và dễ phát sinh điều kiện yếm khí.

Đơn vị đo:

  • mg/L (phổ biến nhất trong phân tích nước)
  • ppm (tương đương mg/L trong môi trường nước)

Các yếu tố ảnh hưởng đến DO:

  • Nhiệt độ: Nhiệt độ tăng → độ hòa tan oxy giảm
  • Áp suất: Áp suất cao → DO tăng
  • Độ mặn/TDS: Hàm lượng muối cao làm giảm khả năng hòa tan oxy
  • Hoạt động vi sinh: Vi sinh vật tiêu thụ oxy → làm giảm DO
  • Sục khí và khuấy trộn: Tăng diện tích tiếp xúc khí – nước → tăng DO
Oxy hòa tan trong nước (chỉ số DO) là gì?
Oxy hòa tan (DO) là lượng oxy tồn tại trong nước ở dạng hòa tan, đóng vai trò then chốt trong đánh giá chất lượng nước

2. Ý nghĩa của chỉ số DO trong nước

Chỉ số DO của nước không chỉ phản ánh chất lượng nước, mà còn là thông số quan trọng trong thiết kế và vận hành hệ thống xử lý nước, đặc biệt là các quá trình sinh học hiếu khí.

Trong thực tế, DO mang các ý nghĩa quan trọng sau:

  • Đánh giá ô nhiễm hữu cơ: DO thấp thường cho thấy nước chứa nhiều chất hữu cơ dễ phân hủy, do vi sinh vật tiêu thụ oxy để xử lý các chất này.
  • Duy trì hệ sinh thái thủy sinh: Hàm lượng DO phù hợp là điều kiện cần để cá và vi sinh vật hiếu khí sinh trưởng, phát triển ổn định.
  • Kiểm soát quá trình sinh học: Nồng độ oxy hòa tan trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất xử lý trong các bể aerotank, MBR; thiếu oxy sẽ làm giảm hiệu quả phân hủy sinh học.
  • Ngăn ngừa điều kiện yếm khí: Khi DO giảm thấp, hệ thống dễ chuyển sang trạng thái yếm khí, phát sinh mùi H₂S, khí độc và gây ăn mòn thiết bị.
  • Ổn định chất lượng nước cấp: DO ở mức phù hợp giúp hạn chế mùi, cải thiện cảm quan và giảm nguy cơ phát triển vi khuẩn kỵ khí trong hệ thống phân phối nước.
Ý nghĩa của chỉ số DO trong nước
Chỉ số DO giúp đánh giá chất lượng nước, mức độ ô nhiễm và ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái

Xem thêm: 8 chỉ tiêu chất lượng nước sạch quan trọng đánh giá tình trạng nước

3. Cách đo oxy hòa tan trong nước

Việc đo DO cần thực hiện đúng phương pháp để đảm bảo độ chính xác, đặc biệt trong các hệ thống xử lý nước công nghiệp và sinh học.

Các phương pháp xác định hàm lượng oxy hòa tan trong nước phổ biến gồm:

  • Máy đo DO điện cực (DO meter): Sử dụng cảm biến điện hóa hoặc quang học để đo trực tiếp DO trong nước. Thiết bị cho kết quả nhanh, dễ sử dụng và phù hợp cho đo hiện trường cũng như kiểm tra vận hành định kỳ.
  • Cảm biến DO online: Được lắp trực tiếp trong bể hoặc đường ống để theo dõi DO liên tục theo thời gian thực. Thường tích hợp với hệ điều khiển (PLC/SCADA) để tối ưu quá trình sục khí trong hệ sinh học.
  • Phương pháp Winkler (chuẩn độ): Dựa trên phản ứng hóa học để xác định hàm lượng DO với độ chính xác cao. Phương pháp này chủ yếu dùng trong phòng thí nghiệm để kiểm chứng kết quả đo.

Lưu ý khi đo DO: Cần đo tại hiện trường, tránh tạo bọt khí và hiệu chuẩn thiết bị định kỳ để đảm bảo độ chính xác của kết quả.

Cách đo oxy hòa tan trong nước
Một số thiết bị đo oxy hòa tan trong nước

4. Các câu hỏi thường gặp về oxy hòa tan trong nước

Chỉ số DO (oxy hòa tan) trong nước là gì?

DO là lượng oxy hòa tan trong nước, được đo bằng mg/L, dùng để đánh giá chất lượng nước và khả năng duy trì sự sống của vi sinh vật.

Hàm lượng oxy hòa tan trong nước bao nhiêu là tốt?

Thông thường DO > 5 mg/L được xem là tốt; dưới 2 mg/L có thể gây điều kiện yếm khí và ảnh hưởng đến hệ sinh học.

Làm sao để tăng DO trong nước?

Có thể tăng DO bằng sục khí (air blower, diffuser), tháp làm thoáng hoặc khuấy trộn để tăng tiếp xúc với không khí.

Đo oxy hòa tan trong nước như thế nào?

DO được đo bằng máy DO cầm tay, cảm biến online hoặc phương pháp Winkler tùy theo yêu cầu độ chính xác.

DO liên quan gì đến BOD và COD?

BOD/COD cao làm DO giảm do oxy bị tiêu thụ để phân hủy chất hữu cơ, nên các chỉ số này có mối quan hệ nghịch.

Như vậy, oxy hòa tan là thông số quan trọng phản ánh trạng thái và chất lượng của nguồn nước. Việc theo dõi và kiểm soát chỉ số DO giúp nâng cao hiệu quả xử lý và đảm bảo an toàn cho các hệ thống xử lý nước. Tùy theo mục đích, chúng ta cần lựa chọn phương pháp đo phù hợp để đảm bảo độ chính xác. Quý khách hàng hãy liên hệ với ATS Water Technology ngay hôm nay để được giải đáp thắc mắc.

CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ NƯỚC ATS